Het immuunsysteem


Hoe werkt het immuunsysteem?
Ons immuunsysteem zorgt voor de afweer van lichaamsvreemde stoffen. Op die manier beschermt het immuunsysteem ons lichaam tegen allerlei ziekmakers en andere ongewenste indringers. Het beschikt over een bijzonder herkenningssysteem: wat is lichaamseigen en wat is lichaamsvreemd? Is een stof lichaamseigen, dan wordt in principe geen actie ondernomen.

Wordt een lichaamsvreemde stof aangetroffen, dan wordt het immuunsysteem geactiveerd. Met behulp van een indrukwekkend leger aan cellen wordt de vreemde stof aangevallen en indien mogelijk vernietigd.
Bij een allergische reactie heeft het herkenningssysteem zich 'vergist'. Het reageert overdreven op een onschuldige stof uit stuifmeel bijvoorbeeld.


Medische classificatie van allergieën
De medische wetenschap classificeert allergieën naar 'IgE-gemedieerde' en 'niet-IgE-gemedieerde' allergieën. Dringt een vreemde stof het lichaam binnen en wordt een immunologische reactie uitgelokt, dan maakt het lichaam antistoffen aan. Die antistoffen blijven, ook nadat de vreemde stof met succes is aangevallen, in het lichaam aanwezig. Er zijn nogal wat verschillende soorten antistoffen, die in hoofdklassen, de zogenaamde immunoglobulines, worden ondergebracht. Eén van die klassen is immunoglobuline E, ofwel IgE. Dit IgE is een allergiespecifieke antistof. Allergieën worden verdeeld naar die soorten, waarbij IgE een rol speelt, zoals hooikoorts, en allergieën waarbij dat niet het geval is, zoals allergische aandoeningen die het gevolg zijn van immuuncomplexen (bijvoorbeeld allergische alveolitis).


Allergische reacties
Ons immuunsysteem zit ingenieus en complex in elkaar. Zó complex, dat het op zich niet eens zo gek is dat er wel eens een fout in kan sluipen. Een allergie komt voort uit zo'n fout. Op een onschuldige stof reageert het systeem alsof het een schadelijke stof is.

Is die reactie eenmaal tot stand gebracht, dan zorgt dat voor een soort sneeuwbaleffect. Bij de afweerreactie worden antistoffen gemaakt. Die antistoffen zijn voor het lichaam een signaal om allerlei andere stoffen uit lichaamscellen vrij te maken. Zoals dé veroorzakers van allergische klachten, histamines.

De afweerreactie verspreidt zich vaak in het lichaam. Vandaar dat je meerdere symptomen kunt ondervinden, bijvoorbeeld tranende ogen, een loopneus, niezen of huiduitslag. De histamines komen immers op allerlei verschillende plaatsen in het lichaam vrij en veroorzaken daar ontstekingsreacties.

Allergenen kunnen het lichaam binnendringen op al die plaatsen, waar contact is met de buitenwereld. Via de huid, door inademing, langs het spijsverteringsstelsel, via inspuitingen en medicijnen en via insectenbeten en -steken. De allergische reactie die optreedt is afhankelijk van waar het allergeen het lichaam binnenkomt, en welke afweercellen ervoor worden geactiveerd.