FAQ's
Hieronder vindt u het antwoord op veelgestelde vragen over allergieën. Klik op de vraag om het antwoord te bekijken.
Wat is allergie?
Bij een allergie reageert het lichaam 'overdreven' op stoffen, die in feite onschadelijk zijn. Het lichaam ziet deze stoffen als schadelijke indringers, waartegen het zich moet wapenen. Allergenen dringen het lichaam binnen via de ademhaling, de voeding, contact met de huid, de toediening van een medicijn of via insecten.
Welke soorten allergie bestaan er?
Allergische reacties kunnen worden uitgelokt door een scala aan allergenen. De meest voorkomende soorten zijn hooikoorts, allergie voor (huis)dieren en huisstofmijt en voedselallergie. Maar ook contactallergie en zonneallergie komen nogal eens voor.
Wat zijn de belangrijkste allergenen?
De veruit bekendste allergenen vinden we in stuifmeel(pollen) van grassen en bomen, schimmels, huidschilfers en haren van (huis)dieren en (uitwerpselen van) de huisstofmijt. Ook voedingsmiddelen, zoals pinda's, aardbeien en koemelk, zijn bekende boosdoeners, net als het gif van insecten, nikkel en bestanddelen in cosmetica.
Wat is hooikoorts?
Hooikoorts is een allergische reactie op stuifmeel van grassen, planten of bomen. Dat stuifmeel, ook wel pollen genoemd, komt vrij in de bloeitijd. Ben je allergisch voor stuifmeel van bomen, dan kunnen de klachten al in februari beginnen. Gras bloeit later, vanaf mei. Stuifmeel wordt door de lucht verplaatst. Vooral op zonnige, winderige dagen kan het pollen-gehalte in de lucht erg hoog zijn.
Welke klachten gaan met allergie gepaard?
Allergische klachten kunnen zich op veel manieren uiten. Allergische neusklachten, zoals hooikoorts, gaan vaak gepaard met niezen, een jeukende, waterige of verstopte neus en branderige ogen. Je kunt je grieperig voelen. Ook benauwdheidsklachten en een piepende ademhaling horen erbij, zeker als je al last had van astmatische klachten. Allergieën zoals contact- of zonneallergie leiden nogal eens tot reacties van de huid, variërend van jeukende of prikkende bultjes tot eczeem. Krampen, diarree, misselijkheid en braken kunnen een uiting van voedselallergie zijn.
Wat gebeurt er bij een allergie-aanval?
Bij een allergie-aanval reageert het lichaam 'extreem' op een stof die op zich niet schadelijk is. Het immuunsysteem ziet deze stof als een indringer, die moet worden tegengehouden. Daardoor wordt een afweerreactie op gang gebracht, waarbij het lichaam IgE-antistoffen aanmaakt. Die antistoffen hebben tot gevolg dat er in het lichaam onder andere histamine wordt vrijgemaakt uit bepaalde lichaamscellen. Vrijgekomen in het lichaam leidt die histamine tot allergische klachten. Die allergische klachten worden in feite veroorzaakt door ontstekingsreacties; het lichaam probeert de 'indringers' te verjagen. Welke klachten die reactie oplevert, hangt onder meer af van de plaats in het lichaam waar de reactie zich heeft afgespeeld en de heftigheid ervan.
Welke rol speelt het immuunsysteem bij allergie?
Bij een allergie reageert het immuunsysteem niet alleen op schadelijke indringers, zoals bacteriën en virussen, maar ook op stoffen die in feite onschadelijk zijn. Het immuunsysteem reageert té heftig op de stof die ons lichaam is binnengedrongen. De 'immunologische' reactie die optreedt, zorgt ervoor dat er IgE-antistoffen in het bloed aanwezig zijn. Je bent dan overgevoelig geworden. Dat proces wordt ook wel 'allergische sensibilisatie' genoemd. Die sensibilisatie heeft tot gevolg dat je, telkens wanneer je in aanraking komt met het allergeen dat de reactie uitlokte, steeds heftiger allergische klachten ontwikkelt.
Worden alle neusklachten door allergie veroorzaakt?
Nee. Ook infecties kunnen neusklachten tot gevolg hebben. De bekendste neusinfectie is een verkoudheid, een aandoening die normaal gesproken binnen een week over is. Verder kunnen ook irriterende stoffen, zoals verflucht of rook, neusklachten veroorzaken. Dat kan een allergie zijn, maar hoeft niet. Al kan een prikkeling van de neus door dergelijke stoffen wel tot klachten leiden die lijken op een allergische reactie. Tenslotte kunnen zelfs afwijkingen in de bouw of stand van de neus klachten tot gevolg hebben.
Is een allergie gevaarlijk?
Een allergie is meestal niet gevaarlijk. Een anafylactische shockreactie is dat echter wel, die kan levensbedreigend zijn. Al komt de anafylactische shock gelukkig zelden in zo'n ernstige vorm voor. Alhoewel de meeste allergieën niet gevaarlijk zijn, zijn ze vaak wel erg hinderlijk. Heb je er erg veel last van, dan kan dat vervelend zijn bij je dagelijkse bezigheden, zoals fietsen, autorijden of sporten. Tegenwoordig zijn er gelukkig goede behandelmethoden.
Hoe groot is de kans op een allergie?
Maar liefst 30-40% van alle mensen heeft een allergische aanleg. Dat betekent niet dat je ook een allergie krijgt. Ongeveer 15% van alle mensen met een aanleg ontwikkelt een allergie, die zich vaak tussen het 15e en 25e jaar openbaart. Erfelijke factoren tellen vrij zwaar bij allergieën. Komen er bij ouders, broers of zussen geen allergische klachten voor, dan is de kans dat je klachten krijgt niet ondenkbaar, maar wel heel klein.
Eens allergisch, altijd allergisch?
Allergische klachten beginnen vaak tussen de 15 en 25 jaar. Sommige allergieën, zoals hooikoorts, zijn gebonden aan een bepaald seizoen. Van niet-seizoensgebonden allergieën, zoals voedselallergie en allergie voor huisdieren en huisstofmijt, kun je het hele jaar door last hebben. Allergische klachten verminderen vaak naarmate je ouder wordt. Ben je 40 geweest, dan nemen de klachten veelal aanmerkelijk af. Bovendien is er gelukkig tegenwoordig veel aan allergische klachten te doen. Er worden steeds effectievere behandelmethoden ontwikkeld, waarmee allergische klachten aanzienlijk kunnen worden verminderd. Een goed voorbeeld daarvan is immunotherapie, een methode die tot doel heeft de gevoeligheid te verminderen of zelfs helemaal weg te nemen. Meer informatie hierover vind je in het hoofdstuk 'Behandeling'.
Welke behandelmethoden zijn er?
Naast de middelen bij drogist en apotheek beschikt de arts over tal van geneesmiddelen en therapieën voor de behandeling van allergie. Je arts of specialist kan het beste bepalen welke behandeling voor jou de meeste kans van slagen heeft.
Voorkomen van het contact met het allergeen.
De beste methode om allergische klachten te voorkomen is door ieder contact met de allergenen te vermijden. Dit blijkt in de praktijk echter niet altijd even haalbaar. Zo is het onmogelijk om de huisstofmijt volledig uit te roeien. Wel kun je proberen het contact met de mijtallergenen zoveel mogelijk te beperken. Ben je allergisch voor je huisdier, dan is het natuurlijk de beste oplossing een ander adres voor je dier te vinden.
Reageer je allergisch op pinda's, laat ze dan staan. Ben je dol op aardbeien, maar krijg je er uitslag van? Eet ze dan niet meer. Pas ook op met voeding, waar bestanddelen in zitten van stoffen waarop je allergisch reageert. In vruchtendrankjes of taart kunnen bijvoorbeeld aardbeien zijn verwerkt.
De symptomatische behandeling
De symptomatische methode probeert de symptomen, de klachten, te verhelpen, maar doet niets aan de oorzaak van de klachten. Voorbeelden van symptomatische methoden zijn de zogenaamde antihistaminica (veelal tabletjes) of neussprays met hormonen ('corticosteroïden'). Die geneesmiddelen proberen de klachten te onderdrukken. Meestal geldt dat als het gebruik van geneesmiddelen wordt gestopt, de klachten terugkomen.
De causale behandelmethode
De causale behandelmethode heeft tot doel om niet de klachten, maar de oorzaak aan te pakken. Als de oorzaak kan worden verholpen, hoeven de klachten immers niet meer bestreden te worden! Er bestaat een therapie, die de gevoeligheid voor allergenen kan verminderen en soms helemaal kan laten verdwijnen. Die therapie wordt immunotherapie of allergievaccinatie genoemd. In de volgende vraag en in het onderdeel Causale behandeling kun je hier meer over lezen.
Zijn er methoden om allergie te overwinnen?
Er bestaat therapie die de gevoeligheid voor het betreffende allergeen kan verminderen en soms helemaal kan laten verdwijnen. Die therapie wordt immunotherapie of allergievaccinatie genoemd. Bij immunotherapie wordt er gedurende 3 tot 5 jaar een kleine hoeveelheid allergeen toegediend, via een injectie of sublinguaal (druppeltjes onder de tong). Immunotherapie wordt veel ingezet bij hooikoorts. Ook bij allergie voor (huis)dieren en huisstofmijt kan het heel effectief zijn.
Hoe kun je contact met allergenen vermijden?
Belangrijk is, om de stof waarvoor je allergisch bent, zoveel mogelijk te vermijden. Dat is bij sommige allergieën makkelijker gezegd dan gedaan. Ben je allergisch voor je huisdier, probeer er dan een nieuw adres voor te vinden. Dat is heel moeilijk, maar echt noodzakelijk: het gaat om je gezondheid. Wees je ervan bewust dat je problemen daarmee niet automatisch zijn opgelost: zelfs na grondige reiniging van je huis zijn kattenharen vaak nog na jaren terug te vinden.
Ben je allergisch voor bepaalde voedingsmiddelen, zoals aardbeien of pinda's, probeer ze dan te vermijden. Heb je een contactallergie, bijvoorbeeld voor nikkel of latex? Draag geen nikkelhoudende sieraden meer, vermijd latex handschoenen. Kortom, zorg ervoor dat je niet, of zo min mogelijk, met de stoffen in aanraking komt waarvoor je allergisch bent.
Bij allergie voor huisstofmijt is het goed onderhouden van je woonomgeving heel belangrijk. De mijt gedijt bij voorkeur op warme, vochtige plekken, vooral in de slaapkamer. Zet in het najaar tijdig de verwarming aan voor een zo droog mogelijke slaapkamer. Het is belangrijk om je beddengoed en gordijnen op minimaal 60 graden te wassen en liefst dagelijks stof af te nemen met een vochtige doek. Er zijn allerlei zaken verkrijgbaar, die je helpen om het leven van de mijt zo moeilijk mogelijk te maken. Een speciale stofzuiger met anti-stofmijtfilter, bijvoorbeeld. Of mijtenwerende hoezen om het matras van je bed. Je arts heeft overigens speciale folders over maatregelen tegen huisstofmijt, vraag er gerust naar.
Wat kun je zelf tegen hooikoorts doen?
Heb je hooikoorts, houd ramen en deuren dan zoveel mogelijk dicht. Vooral 's ochtends vroeg zijn er veel pollen in de lucht. Kun je dan binnen blijven, doe dat dan. Handig zijn de hooikoortsberichten op de radio, die de verwachte weerssituatie en de pollenconcentratie in de lucht melden.
Wanneer naar de huisarts?
Denk je een allergie te hebben, of heb je klachten die daarop lijken? Dan is het tijd om contact met je huisarts op te nemen. Je arts kan vaststellen of en waarvoor je allergisch bent en kan je een behandelmethode voorstellen. Houd je ondanks voorzorgsmaatregelen of medicijnen toch klachten? Leg het je arts dan voor. Het is erg belangrijk dat je allergie zo snel en zo goed mogelijk wordt behandeld, om te voorkomen dat de klachten verergeren, soms zelfs met astmatische klachten als gevolg. Misschien zijn er andere oplossingen, die beter bij je passen, zoals immunotherapie.
